วัคซีนมะเร็งเฉพาะบุคคลลดการกลับมาของเมลาโนมา ปลอดโรค 2 ปี 82% เทียบ 70%

วารสาร New England Journal of Medicine (NEJM) ตีพิมพ์ผลการทดลองทางคลินิกระยะที่ 3 ชื่อ INTerpath-001 เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2026 ซึ่งพบว่าการให้ intismeran autogene วัคซีนมะเร็งที่ผลิตเฉพาะสำหรับผู้ป่วยแต่ละคน ร่วมกับยาภูมิคุ้มกันบำบัด pembrolizumab หลังผ่าตัดมะเร็งผิวหนังชนิดเมลาโนมา ช่วยลดโอกาสที่มะเร็งจะกลับมาได้มากกว่าการให้ pembrolizumab อย่างเดียว การทดลองนี้ได้รับทุนจากบริษัท Merck Sharp and Dohme (MSD) และ Moderna

วัคซีนทำงานอย่างไร

intismeran ไม่ใช่วัคซีนป้องกันโรคแบบทั่วไป แต่เป็นการรักษาที่ออกแบบจาก neoantigen หรือโปรตีนผิดปกติที่พบเฉพาะในเนื้องอกของผู้ป่วยแต่ละคน เพื่อกระตุ้นให้เซลล์ภูมิคุ้มกันชนิด T-cell รู้จักและโจมตีเซลล์มะเร็งของผู้ป่วยรายนั้น ทั้งการสร้างการตอบสนองใหม่และการเสริมการตอบสนองที่มีอยู่เดิม

วิธีการทดลอง

ทีมวิจัยนำโดย Georgina V. Long คัดเลือกผู้ป่วยเมลาโนมาที่ผิวหนังระยะ IIB ถึง IV ซึ่งผ่าตัดเอาเนื้องอกออกได้หมดแล้วแต่ยังมีความเสี่ยงสูงที่มะเร็งจะกลับมา รวม 1,137 คน แล้วสุ่มแบ่งในอัตรา 2 ต่อ 1 โดยทั้งผู้ป่วยและแพทย์ไม่รู้ว่าใครได้อะไร

กลุ่มแรก 757 คนได้รับ intismeran ขนาด 1 มิลลิกรัม ฉีดเข้ากล้ามทุก 3 สัปดาห์ รวม 9 เข็ม ส่วนอีก 380 คนได้รับยาหลอก ผู้ป่วยทุกคนได้รับ pembrolizumab ขนาด 400 มิลลิกรัม ทางหลอดเลือดดำทุก 6 สัปดาห์ รวม 9 รอบ ทีมวิจัยติดตามผู้ป่วยเป็นระยะเวลามัธยฐาน 24.6 เดือน

ผลลัพธ์

ที่ 24 เดือน ผู้ป่วยกลุ่มที่ได้วัคซีนร่วมกับ pembrolizumab ยังไม่มีมะเร็งกลับมา 82.2% เทียบกับ 70.0% ในกลุ่มที่ได้ pembrolizumab กับยาหลอก ซึ่งเป็นความแตกต่างที่มีนัยสำคัญทางสถิติ

ผลของวัคซีนเริ่มเห็นหลังเดือนที่ 6 ในช่วง 6 เดือนแรก ความเสี่ยงที่มะเร็งจะกลับมาของทั้งสองกลุ่มแทบไม่ต่างกัน (hazard ratio 0.99) แต่หลังจากนั้น กลุ่มที่ได้วัคซีนมีความเสี่ยงต่ำกว่าราว 58% (hazard ratio 0.42)

ผลต่อการแพร่กระจายของมะเร็งไปยังอวัยวะที่อยู่ไกลก็เป็นไปในทางเดียวกัน ที่ 24 เดือน ผู้ป่วยกลุ่มวัคซีนยังไม่มีการแพร่กระจาย 88.5% เทียบกับ 80.2% ในกลุ่มยาหลอก โดยหลังเดือนที่ 6 ความเสี่ยงลดลงราวครึ่งหนึ่ง (hazard ratio 0.50)

ความปลอดภัย

ผลข้างเคียงระดับ 3 ขึ้นไปเกิดขึ้นใน 23.6% ของกลุ่มวัคซีน และ 20.3% ของกลุ่มยาหลอก มีผู้ป่วยในกลุ่มวัคซีนเสียชีวิตจากเหตุการณ์ไม่พึงประสงค์ 8 คน (1.1%) โดย 5 รายเสียชีวิตก่อนได้รับ intismeran เข็มแรก

ความหมายต่อวงการวัคซีนมะเร็ง

ในบทบรรณาธิการที่ตีพิมพ์คู่กัน นพ. Mark Yarchoan จาก Johns Hopkins University ระบุว่า วัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี (HBV) และไวรัสเอชพีวี (HPV) ช่วยลดมะเร็งบางชนิดที่เกิดจากไวรัสได้แล้ว แต่ความพยายามสร้างวัคซีนที่โจมตีมะเร็งซึ่งเกิดขึ้นแล้วโดยตรงนั้นล้มเหลวมาตลอดหลายทศวรรษ งานวิจัยสาขานี้ยังเดินหน้าต่อได้ด้วยความเข้าใจใหม่จากยุคของยากลุ่ม immune checkpoint inhibitor ซึ่ง pembrolizumab เป็นหนึ่งในนั้น

บทคัดย่อของงานวิจัยรายงานผลเรื่องการกลับมาของมะเร็งและการแพร่กระจาย แต่ยังไม่ได้รายงานผลต่ออัตราการรอดชีวิตโดยรวมของผู้ป่วย

ที่มา: Long GV และคณะ, "Intismeran Autogene plus Pembrolizumab for Resected Stage IIB to IV Melanoma", New England Journal of Medicine, 11 พฤศจิกายน 2026 (DOI: 10.1056/NEJMoa2609762) และบทบรรณาธิการ "Cancer Vaccines — From Treatment to Prevention" โดย Mark Yarchoan (DOI: 10.1056/NEJMe2614041)