วิจัยใหม่พบ ยาลดความดันทั่วไป อาจช่วยฆ่าเชื้อดื้อยามฤตยู MRSA ได้

ปัญหาเชื้อแบคทีเรียดื้อยาหรือ Superbug กำลังเป็นภัยคุกคามทางสาธารณสุขระดับโลก โดยเฉพาะเชื้อ MRSA (Methicillin-resistant Staphylococcus aureus) ที่จัดการได้ยากและคร่าชีวิตผู้คนไปมากมาย แต่ล่าสุดทีมนักวิจัยจาก Houston Methodist Research Institute อาจค้นพบทางออกที่คาดไม่ถึง เมื่อพบว่า Candesartan cilexetil (CC) ซึ่งเป็นยารักษาโรคความดันโลหิตสูงและภาวะหัวใจล้มเหลวที่มีราคาถูกและหาได้ทั่วไป มีฤทธิ์ในการจัดการกับเชื้อตัวร้ายนี้ได้

ในการศึกษาที่ตีพิมพ์ในวารสาร Nature Communications ทีมนักวิจัยนำโดย Eleftherios Mylokanis และ Nagendran Tharmalingam ได้ทำการทดสอบสารประกอบกว่า 80,000 ชนิดในหนอนที่ติดเชื้อ MRSA จนกระทั่งพบว่ายา CC มีความโดดเด่นในการกำจัดเชื้อ กลไกการทำงานของมันคือการเข้าไปก่อกวนและเจาะรูที่เยื่อหุ้มเซลล์ (Cell Membrane) ของแบคทีเรีย ทำให้ของเหลวภายในรั่วไหลออกมาจนเซลล์ตายในที่สุด นอกจากนี้ยังพบว่ายา CC สามารถจัดการกับเชื้อ MRSA ที่แฝงตัวอยู่ในร่างกายแบบพักตัว (Dormant) ได้อีกด้วย

ความน่าสนใจของงานวิจัยนี้ไม่ได้มีแค่เรื่องกลไกการออกฤทธิ์ แต่ยังสะท้อนให้เห็นถึงความจริงอันน่าปวดหัวของวงการยา Mylokanis ระบุว่าบริษัทยาไม่ค่อยมีแรงจูงใจทางการเงินในการพัฒนายาปฏิชีวนะตัวใหม่ๆ เพราะยิ่งยาดีเท่าไหร่ แพทย์ก็ยิ่งไม่อยากใช้พร่ำเพรื่อเพื่อป้องกันการดื้อยา ทำให้ตลาดนี้ไม่ทำกำไร การหันมาหยิบยาเก่าราคาถูกที่มีอยู่แล้วมาใช้ในบริบทใหม่จึงเป็นทางลัดที่น่าสนใจ แถมเมื่อนำยา CC ไปใช้ร่วมกับยาปฏิชีวนะเดิมอย่าง Gentamicin ยังพบว่าช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการรักษาได้ดีขึ้นแม้จะใช้ในปริมาณที่น้อยลงก็ตาม

(เนื้อหาเกี่ยวข้องกัน: ยาความดัน Rilmenidine อาจช่วยชะลอวัยและยืดอายุขัย ผลวิจัยชี้เลียนแบบการจำกัดแคลอรี)

ปัจจุบันทีมนักวิจัยกำลังพัฒนาและปรับแต่งโครงสร้างทางเคมีของยา CC เพื่อให้มีประสิทธิภาพสูงขึ้นและลดผลข้างเคียง โดยตั้งเป้าที่จะร่วมมือกับบริษัทยาเพื่อผลักดันเข้าสู่การทดสอบทางคลินิกในมนุษย์ (Human Trials) ต่อไป ดูเหมือนว่าเทรนด์การจับยาเก่ามาปัดฝุ่นหาคุณสมบัติใหม่กำลังมาแรง ไม่แน่ว่าในอนาคต ตู้ยาประจำบ้านของเราอาจซ่อนอาวุธลับที่ใช้ต่อกรกับโรคร้ายระดับโลกเอาไว้โดยที่เราไม่รู้ตัวก็เป็นได้