ไขปริศนา Long COVID! นักวิทย์ชี้ 'ภูมิคุ้มกันทำลายตัวเอง' คือต้นเหตุอาการเรื้อรัง

ใครที่เคยติดโควิดแล้วยังมีอาการแปลกๆ ตามมารังควานไม่เลิก ล่าสุดวงการวิทยาศาสตร์เริ่มจับทางได้แล้วว่าเกิดอะไรขึ้นในร่างกาย งานวิจัยหลายฉบับเริ่มชี้เป้าตรงกันว่า อาการ Long COVID ที่ลากยาวเป็นเดือนหรือเป็นปีนั้น อาจมีต้นเหตุมาจากภาวะ Autoimmunity หรือระบบภูมิคุ้มกันทำงานรวนจนหันมาโจมตีเซลล์ที่แข็งแรงของร่างกายเสียเอง ซึ่งสอดคล้องกับการค้นพบโครงสร้างประหลาดในเลือดของผู้ป่วย Long COVID ก่อนหน้านี้ ทำให้จิ๊กซอว์ของการเกิดโรคเริ่มต่อกันติดมากขึ้น

ปกติแล้วแอนติบอดี จะมีหน้าที่จับเป้าหมายที่เป็นเชื้อโรคเพื่อทำลายทิ้ง แต่งานเข้าตรงที่ระบบภูมิคุ้มกันดันจำผิดคน สร้าง Autoantibodies ขึ้นมาเกาะติดและทำลายเซลล์ของร่างกายตัวเองแทน Niels Eijkelkamp จาก Utrecht University อธิบายว่า กลไกนี้สามารถอธิบายได้ว่าทำไมผู้ป่วยถึงมีอาการหลากหลาย ตั้งแต่อ่อนเพลีย สมองล้า ไปจนถึงปวดตามร่างกายแบบไม่มีสาเหตุ

เพื่อพิสูจน์ทฤษฎีนี้ ทีมนักวิจัยได้สกัดเอาแอนติบอดีชนิด Immunoglobulin G (IgG) จากเลือดของผู้ป่วย Long COVID ไปฉีดใส่หนูทดลอง ผลลัพธ์ที่ได้คือ หนูทดลองมีอาการไวต่อความรู้สึกเจ็บปวดมากขึ้นอย่างเห็นได้ชัด แม้จะโดนสัมผัสเพียงเบาๆ ข้อมูลนี้ยังไปตรงกับงานวิจัยจาก Yale University นำโดย Akiko Iwasaki ที่พบว่าหนูที่ได้รับแอนติบอดีเหล่านี้เริ่มมีปัญหาเรื่องการทรงตัวและเดินเซ คล้ายกับอาการวิงเวียนศีรษะในผู้ป่วยคนนั่นเอง

ยิ่งไปกว่านั้น Charles Nicaise จาก University of Namur ยังพบว่า IgG เหล่านี้ไปกระจุกตัวอยู่บริเวณปมประสาทใกล้ไขสันหลัง และทำให้ความหนาแน่นของเส้นใยประสาทที่ผิวหนังลดลง ซึ่งเป็นสัญญาณของความเสียหายทางระบบประสาท ปัจจุบันนักวิจัยอย่าง Brent Appelman จาก Amsterdam University Medical Centre กำลังศึกษาการกรองเลือด (Apheresis) เพื่อดึงเอาแอนติบอดีตัวปัญหาออกไป แต่การต้องมากรองเลือดที่โรงพยาบาลทุกเดือนไม่ใช่ทางออกที่ยั่งยืน เป้าหมายสูงสุดคือการพัฒนายาที่สามารถบล็อกการทำงานของ Autoantibodies เหล่านี้ได้โดยตรง

การค้นพบครั้งนี้ถือเป็นแสงสว่างปลายอุโมงค์สำหรับคนที่ทนทุกข์กับ Long COVID มานาน แม้ปัจจุบันจะยังไม่มียารักษาที่ได้รับการอนุมัติอย่างเป็นทางการ แต่การรู้ว่าศัตรูที่แท้จริงไม่ใช่ไวรัสที่หลงเหลืออยู่ ทว่าเป็นระบบป้องกันของร่างกายเราเองที่กำลังสับสน ก็ทำให้วงการแพทย์เดินมาถูกทางเสียที หวังว่ายาตัวใหม่จะคลอดออกมาไวๆ ก่อนที่ภูมิคุ้มกันจะขยันทำลายตัวเองไปมากกว่านี้