ยาความดัน Rilmenidine อาจช่วยชะลอวัยและยืดอายุขัย ผลวิจัยชี้เลียนแบบการจำกัดแคลอรี

วงการแพทย์อาจกำลังเจอ "ทางลัด" สู่การมีอายุยืนยาวโดยไม่ต้องทรมานร่างกาย เมื่อผลการศึกษาล่าสุดที่ตีพิมพ์ในวารสาร Aging Cell ค้นพบว่า Rilmenidine ยารักษาโรคความดันโลหิตสูงที่มีใช้กันทั่วไป มีคุณสมบัติซ่อนเร้นที่น่าทึ่ง คือสามารถ "ชะลอวัย" และยืดอายุขัยในสัตว์ทดลองได้ ซึ่งหากกลไกนี้ทำงานได้ผลในมนุษย์จริง นี่อาจเป็นกุญแจสำคัญที่ทำให้เราแก่ช้าลงแบบสุขภาพดี โดยไม่ต้องพึ่งพาวิธีการที่ยากลำบากครับ

ความน่าสนใจของ Rilmenidine คือมันออกฤทธิ์ในระดับเซลล์โดยเลียนแบบภาวะ Caloric Restriction หรือการจำกัดปริมาณแคลอรี ซึ่งเป็นวิธีที่ได้รับการพิสูจน์ทางวิทยาศาสตร์แล้วว่าช่วยยืดอายุขัยในสัตว์หลายชนิด แต่ในทางปฏิบัติ การให้มนุษย์อดอาหารต่อเนื่องนั้นทำยากและมีผลข้างเคียง (เช่น มวลกระดูกลดลง ผมร่วง หรือหน้ามืด) ทีมวิจัยจาก University of Birmingham นำโดย João Pedro Magalhães พบว่าเมื่อให้ยานี้กับหนอนตัวกลม (C. elegans) ทั้งวัยหนุ่มและวัยแก่ พวกมันมีอายุยืนขึ้นและมีตัวบ่งชี้สุขภาพที่ดีขึ้น เหมือนกับตอนที่ถูกจำกัดอาหารเป๊ะ ๆ โดยไม่ต้องลดการกินจริง

ลึกลงไปในรายละเอียด ทีมวิจัยค้นพบกุญแจสำคัญคือตัวรับสัญญาณทางชีวภาพที่ชื่อว่า nish-1 ซึ่งถ้าร่างกายขาดตัวรับนี้ไป ยาก็จะไม่มีผลเรื่องการยืดอายุขัยทันที นอกจากนี้ เมื่อทดสอบในหนูทดลอง ยังพบว่ายีนในตับและไตมีการเปลี่ยนแปลงไปในทิศทางเดียวกับหนูที่ถูกจำกัดอาหาร ซึ่งนี่เป็นสัญญาณที่ดีมากว่ากลไกนี้อาจข้ามสายพันธุ์มาใช้กับสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมได้ครับ

แนวคิดการนำยาเก่ามาเล่าใหม่ (Drug Repurposing) กำลังเป็นเทรนด์ที่น่าจับตามองในวงการ Geroscience (ศาสตร์แห่งความชรา) ก่อนหน้านี้เราเคยได้ยินชื่อของ Metformin ยาเบาหวานที่เชื่อว่าช่วยยืดอายุขัยได้เช่นกัน แต่ข้อได้เปรียบของ Rilmenidine คือเป็นยาที่แพทย์สั่งจ่ายทั่วไปอยู่แล้ว (Widely Prescribed) มีผลข้างเคียงน้อยและไม่รุนแรง (เช่น ง่วงซึม หรือใจสั่นบ้างในบางราย) ทำให้เส้นทางสู่การนำมาใช้จริงเพื่อการชะลอวัยดูมีความเป็นไปได้สูงกว่ายาตัวใหม่ ๆ ที่ต้องเริ่มวิจัยนับหนึ่งใหม่ทั้งหมด

ถึงแม้ผลลัพธ์ในหนอนและหนูจะดูสวยหรู แต่ก็ต้องเตือนกันนิดนึงว่า "คนไม่ใช่หนอน" เส้นทางพิสูจน์ในมนุษย์ยังอีกยาวไกล แต่ก็น่าคิดนะครับว่า บางทีความลับของน้ำพุแห่งความหนุ่มสาว (Fountain of Youth) อาจจะไม่ได้อยู่ในป่าลึกลับที่ไหน แต่อาจจะนอนรออยู่ในตู้ยาที่บ้านเรามาตั้งนานแล้วก็ได้