แคะจมูกบ่อยระวัง! วิจัยพบแบคทีเรียทะลวงเข้าสมอง อาจเป็นต้นตอ Alzheimer's

พฤติกรรมยอดฮิตที่หลายคนเผลอทำตอนเหม่ออย่างการ "แคะจมูก" อาจไม่ใช่แค่เรื่องเสียบุคลิกอีกต่อไป เพราะงานวิจัยล่าสุดชี้ว่าการขุดทองในโพรงจมูกอาจมีความเชื่อมโยงกับความเสี่ยงในการเกิดโรค Alzheimer's แบบที่ไม่มีใครคาดคิดมาก่อน

ทีมนักวิจัยจาก Griffith University ในออสเตรเลีย ได้ทำการทดลองในหนูและพบว่าแบคทีเรียที่มีชื่อว่า Chlamydia pneumoniae (ซึ่งปกติเป็นสาเหตุของโรคปอดบวมและมักพบในสมองของผู้ป่วยภาวะสมองเสื่อม) สามารถเดินทางผ่านเส้นประสาทรับกลิ่นจากจมูกพุ่งตรงเข้าสู่สมองได้อย่างรวดเร็วภายใน 24 ถึง 72 ชั่วโมงเท่านั้น

จุดพีคคือเมื่อเราแคะจมูกหรือถอนขนจมูกจนเนื้อเยื่อบุโพรงจมูก (Nasal Epithelium) เกิดบาดแผล มันจะกลายเป็นเหมือนการเปิดเลนด่วนพิเศษให้แบคทีเรียเหล่านี้บุกรุกเข้าไปได้ง่ายขึ้น เมื่อสมองรับรู้ถึงผู้บุกรุก ก็จะตอบสนองด้วยการผลิตโปรตีน Amyloid-beta ออกมาป้องกันตัว ซึ่งการสะสมของโปรตีนตัวนี้จนกลายเป็น คราบพลัค Amyloid-beta ถือเป็นหนึ่งในสัญญาณสำคัญที่พบในผู้ป่วยโรค Alzheimer's

James St John นักประสาทวิทยาศาสตร์จากทีมวิจัยระบุว่า แม้ตอนนี้ผลลัพธ์จะยังจำกัดอยู่ในหนูทดลอง แต่หลักฐานที่พบก็น่ากลัวพอที่จะทำให้มนุษย์ต้องตระหนักถึงพฤติกรรมนี้ เพราะแบคทีเรียชนิดเดียวกันนี้ก็มีอยู่ในมนุษย์เช่นกัน เพียงแต่เรายังต้องศึกษาเพิ่มเติมว่ามันเข้าไปในสมองด้วยกลไกเดียวกันเป๊ะหรือไม่

นอกจากนี้ บทวิจารณ์จาก Western Sydney University ยังเสริมว่าระบบรับกลิ่นเป็นเส้นทางที่สมเหตุสมผลในการนำเชื้อโรคเข้าสู่สมอง เพราะมันเชื่อมต่อกันโดยตรง โรค Alzheimer's เป็นโรคที่ซับซ้อน ซึ่งนอกจากเรื่องของอายุแล้ว ปัจจัยเสี่ยงและไลฟ์สไตล์ รวมถึงการสัมผัสกับแบคทีเรียและไวรัสจากสิ่งแวดล้อมก็มีบทบาทสำคัญไม่แพ้กัน

สำหรับใครที่รู้ตัวว่าเป็นนักขุดทองระดับฮาร์ดคอร์และเลิกไม่ได้จริง ๆ นักวิจัยแนะนำว่าอย่างน้อยควรล้างมือหรือใช้เจลแอลกอฮอล์ให้ติดเป็นนิสัยเหมือนตอนรับมือกับ COVID-19 เพื่อลดปริมาณเชื้อโรคที่นิ้วมือ สรุปสั้น ๆ ว่าถ้าไม่อยากให้ความจำหายไปพร้อมกับขี้มูก ก็ดึงสติแล้วเอานิ้วออกจากจมูกซะ