ล่าหาน้ำบนดวงจันทร์! NASA งัดไม้เด็ดใช้เครื่องวัดนิวตรอนสแกนใต้ดิน

ถ้าคิดจะย้ายสำมะโนครัวไปอยู่บนดวงจันทร์ "น้ำ" คือทรัพยากรระดับ MVP ที่ขาดไม่ได้ ไม่ใช่แค่เอาไว้ดื่มดับกระหาย แต่ยังสามารถแยกส่วนประกอบเป็น Hydrogen และ Oxygen เพื่อทำเชื้อเพลิงจรวดและอากาศหายใจได้ด้วย ครั้นจะให้แพ็กน้ำใส่ยานจากโลกไปใช้ในภารกิจระยะยาวก็คงผลาญงบประมาณจนกระเป๋าฉีก แต่ข่าวดีคือดวงจันทร์อาจมีแหล่งน้ำแข็งซุกซ่อนอยู่ในหลุมอุกกาบาตที่มืดมิดตลอดกาลบริเวณขั้วใต้

โจทย์สุดหินคือจะหาน้ำเหล่านั้นให้เจอแบบแม่นยำและมีปริมาณมากพอใช้งานได้อย่างไร งานนี้ NASA เลยงัดไม้เด็ดส่ง Neutron Spectrometer System (NSS) อุปกรณ์ขนาดกะทัดรัดที่สามารถสแกนหา Hydrogen ใต้ดินได้โดยไม่ต้องลงแรงเจาะรูสักนิด และแน่นอนว่าเมื่อเจอตัว H ก็มีโอกาสสูงปรี๊ดที่จะได้เจอ H₂O หรือน้ำนั่นเอง

หลักการทำงานของเจ้าเครื่องนี้อาศัยจังหวะที่พื้นผิวดวงจันทร์ถูกรังสีคอสมิกพุ่งชนตลอดเวลา ทำให้นิวตรอนในดินหลุดกระเด็นและลอยออกสู่อวกาศ แต่เมื่อนิวตรอนเหล่านี้ไปชนเข้ากับอะตอมของ Hydrogen ที่มีมวลใกล้เคียงกัน มันจะเกิดการถ่ายเทพลังงาน ดินที่อุดมไปด้วย Hydrogen จะดูดซับนิวตรอนพลังงานปานกลางไว้ ทำให้มีนิวตรอนหลุดรอดออกมาน้อยลง เครื่อง NSS จะใช้ท่อที่บรรจุ Helium-3 (ก๊าซหายากที่ไวต่อปฏิกิริยานิวตรอน) คอยตรวจจับปริมาณนิวตรอนที่หายไป เพื่อวาดแผนที่ความหนาแน่นของ Hydrogen ลึกลงไปใต้ดินได้ถึง 3 ฟุต

โปรเจกต์นี้ไม่ได้ฉายเดี่ยว เพราะ NASA เตรียมส่ง NSS ไปกับภารกิจรถสำรวจ LUPEX ซึ่งเป็นการจับมือกันระหว่าง JAXA ของญี่ปุ่นและ ISRO ของอินเดีย โดยมีคิวลงจอดที่ขั้วใต้ดวงจันทร์อย่างเร็วที่สุดในปี 2028 นอกจากนี้ NASA ยังผลิตเครื่อง NSS ออกมาอีกหลายตัวเพื่อกระจายกำลังค้นหา หนึ่งในนั้นเตรียมติดสอยห้อยตามไปกับรถสำรวจ VIPER และอีกตัวจะไปกับรถสำรวจจิ๋ว MoonRanger ของ Carnegie Mellon University

Rick Elphic หัวหน้าทีม NSS จาก NASA Ames Research Center ระบุว่าตอนนี้เรายังขาดข้อมูลว่าน้ำแข็งบนดวงจันทร์กระจายตัวอย่างไรในสเกลเล็กๆ วิธีเดียวที่จะรู้พิกัดและปริมาณที่แน่ชัดคือการลงไปสำรวจบนพื้นที่จริง การระดมกำลังสแกนหาน้ำครั้งนี้คือการปูทางหาทำเลทองสำหรับการตั้งรกรากของมนุษย์ในอนาคต ดูเหมือนว่าศึกชิงอสังหาริมทรัพย์บนดวงจันทร์กำลังจะเปิดฉาก ใครเจอบ่อน้ำก่อน งานนี้มีสิทธิ์เป็นเจ้าพ่ออวกาศคนต่อไป