วิจัยชี้ 'ระยะเวลาขับถ่าย' กำหนดสุขภาพลำไส้ โยงลึกถึงโรคระบบประสาท

หลายคนมักให้ความสำคัญกับสิ่งที่กินเข้าไป แต่ความจริงแล้วระยะเวลาที่กากอาหารตกค้างอยู่ในร่างกายก่อนจะถูกขับถ่ายออกมา หรือที่เรียกว่า Gut Transit Time นั้นมีผลกระทบต่อสุขภาพโดยรวมมากกว่าที่คิด งานวิจัยที่รวบรวมข้อมูลจากหลายการศึกษาชี้ให้เห็นว่า ความเร็วในการขับถ่ายสามารถบ่งบอกถึงความแตกต่างของ Gut Microbiome (ระบบนิเวศจุลินทรีย์ในลำไส้) ได้อย่างชัดเจน

ทีมนักโภชนาการ นำโดย Nicola Procházková และ Henrik Roager จาก University of Copenhagen ได้วิเคราะห์ข้อมูลของผู้เข้าร่วมทดสอบนับพันคน ทั้งคนที่มีสุขภาพดีและผู้ที่มีปัญหาระบบขับถ่าย ผลปรากฏว่าระยะเวลาที่อุจจาระอยู่ในลำไส้ใหญ่เป็นตัวกำหนดเวลาที่แบคทีเรียจะทำการหมักบ่มกากอาหาร ปรับระดับความเป็นกรด และสร้างสารเมตาบอไลต์ที่ส่งผลต่อร่างกายในหลายมิติ

กลุ่มคนที่ขับถ่ายเร็วมักมีจุลินทรีย์ที่เติบโตไวและชื่นชอบอาหารกลุ่มคาร์โบไฮเดรตสูงแต่ไขมันต่ำเป็นส่วนใหญ่ ในขณะที่กลุ่มคนที่ขับถ่ายช้าจะมีจุลินทรีย์ที่เติบโตได้ดีด้วยโปรตีนเป็นหลัก สิ่งที่น่าสนใจคือทั้งสองกลุ่มสุดโต่งนี้กลับมีความหลากหลายของจุลินทรีย์ในลำไส้ต่ำกว่าคนที่มีจังหวะการขับถ่ายแบบปานกลาง ซึ่งนำไปสู่วงจรที่จุลินทรีย์กลุ่มหลักจะปล่อยสารออกมาเพื่อรักษาสภาพแวดล้อมให้เหมาะสมกับพวกมันเองต่อไป

การขับถ่ายที่ล่าช้าและอาการท้องผูกไม่ได้สร้างแค่ความอึดอัด แต่ยังเชื่อมโยงกับความผิดปกติของระบบเผาผลาญ การอักเสบ ไปจนถึงโรคทางระบบประสาทอย่าง Parkinson's ความซับซ้อนของระบบลำไส้นี้สอดคล้องกับแนวคิดที่ว่าลำไส้และสมองมีการสื่อสารกันตลอดเวลา เช่นเดียวกับที่เคยมีการพบว่า การคุมอาหารแบบ IER สามารถปรับสมดุลแบคทีเรียในลำไส้และเชื่อมโยงการทำงานของสมองได้

การค้นพบนี้ช่วยไขข้อข้องใจว่าทำไมคำแนะนำด้านสุขภาพหรือการทาน Probiotics ชุดเดียวกัน ถึงให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกันอย่างสิ้นเชิงในแต่ละบุคคล การทำความเข้าใจจังหวะเวลาของลำไส้เฉพาะบุคคลจึงอาจเป็นกุญแจสำคัญในการออกแบบการรักษาในอนาคต สรุปแล้วการดูแลสุขภาพไม่ได้จบแค่การเลือกของกิน แต่ต้องจับตาดูจังหวะที่มันออกมาด้วย เพราะความลับของร่างกายอาจซ่อนอยู่ในช่วงเวลาที่เรานั่งไถสมาร์ตโฟนบนชักโครก