ร้อนทะลุปรอท! AI Data Center ทำอุณหภูมิพื้นที่รอบข้างพุ่งสูงสุด 9.1 องศา

ยุคนี้ใครๆ ก็พูดถึงความเก่งกาจของ AI แต่เบื้องหลังความฉลาดนั้นแลกมาด้วยทรัพยากรมหาศาล ก่อนหน้านี้เราอาจจะเคยเห็นข่าว ผู้บริโภคหวั่นค่าไฟพุ่งเพราะ Data Center กินไฟดุ กันมาแล้ว แต่งานวิจัยล่าสุดกำลังบอกว่า ปัญหาไม่ได้มีแค่บิลค่าไฟ เพราะศูนย์ข้อมูลเหล่านี้กำลังทำหน้าที่เป็นเตาอบขนาดยักษ์ที่แผ่ความร้อนออกสู่ชุมชนโดยรอบ

Andrea Marinoni นักวิจัยจาก University of Cambridge พร้อมทีมงาน ได้นำข้อมูลอุณหภูมิพื้นผิวโลกจากดาวเทียมย้อนหลัง 20 ปี มาเทียบกับพิกัดของ AI Data Center กว่า 8,400 แห่งทั่วโลก โดยเน้นพื้นที่ที่ไม่ได้มีประชากรหนาแน่นเพื่อตัดปัจจัยรบกวนออกไป ผลลัพธ์ที่ได้ชวนเหงื่อตก เพราะหลังจาก Data Center เริ่มเดินเครื่อง อุณหภูมิพื้นผิวในบริเวณนั้นจะพุ่งขึ้นเฉลี่ย 2 องศาเซลเซียส และในเคสที่หนักสุดคือดีดขึ้นไปถึง 9.1 องศาเซลเซียสเลยทีเดียว

ที่น่าตกใจคือ รัศมีทำการของความร้อนนี้ไม่ได้อยู่แค่รั้วติดกัน แต่มันแผ่กระจายออกไปไกลถึง 10 กิโลเมตร โดยที่ระยะ 7 กิโลเมตร ความร้อนลดลงไปเพียง 30% เท่านั้น ทีมวิจัยประเมินว่ามีประชากรโลกกว่า 340 ล้านคนที่อาศัยอยู่ในรัศมีนี้และต้องทนร้อนขึ้นโดยไม่รู้ตัว ตัวอย่างที่ชัดเจนคือภูมิภาค Bajío ในเม็กซิโก และ Aragon ในสเปน ที่อุณหภูมิขยับขึ้น 2 องศาเซลเซียสในช่วง 20 ปีที่ผ่านมาแบบไม่มีสาเหตุอื่นมาอธิบายได้

ด้านบริษัทอสังหาริมทรัพย์ JLL คาดการณ์ว่าความจุของ Data Center จะเพิ่มขึ้นเป็นสองเท่าในช่วงปี 2025 ถึง 2030 ซึ่งครึ่งหนึ่งมาจากความต้องการรัน AI ล้วนๆ อย่างไรก็ตาม Chris Preist จาก University of Bristol ได้ให้มุมมองเพิ่มเติมว่า อาจจะต้องวิจัยเจาะลึกไปอีกว่าความร้อนนี้มาจากกระบวนการประมวลผล (Computation) หรือเป็นแค่ความร้อนสะสมจากตัวอาคารขนาดใหญ่ที่ดูดซับแสงอาทิตย์กันแน่

ไม่ว่าความร้อนจะมาจากเซิร์ฟเวอร์หรือหลังคาโรงงาน แต่ความจริงที่หนีไม่พ้นคือชาวบ้านแถวนั้นต้องรับกรรมร้อนขึ้นไปเต็มๆ งานนี้ถ้าบนโลกมันร้อนและหาที่ตั้งยากนัก ก็ไม่แปลกใจเลยที่ยักษ์ใหญ่จะเริ่มมีไอเดียหลุดโลกอย่าง Project Suncatcher ของ Google หรือการที่ NVIDIA ส่งชิปไปสร้าง Data Center นอกโลก เพราะถ้ายังขืนสร้างบนดินต่อไป อนาคตเราอาจจะได้อบซาวน่าฟรีทุกครั้งที่กดใช้ AI ก็เป็นได้