Nectome แช่แข็งสมองหมูสำเร็จ เตรียมทดลองในคน หวังชุบชีวิตผ่านโลกดิจิทัล

จะเป็นอย่างไรหากความตายไม่ใช่จุดจบ แต่เป็นเพียงการกดปุ่ม 'Pause' เอาไว้ชั่วคราว? ล่าสุด Borys Wróbel และทีมวิจัยจาก Nectome สตาร์ทอัพด้านการเก็บรักษาความทรงจำในซานฟรานซิสโก ได้สร้างความฮือฮาด้วยการแช่แข็งสมองหมูทั้งก้อนได้สำเร็จ โดยที่กิจกรรมระดับเซลล์ถูกล็อกไว้ในสภาพสมบูรณ์และแทบไม่มีความเสียหายเกิดขึ้นเลย ซึ่งเป้าหมายต่อไปของพวกเขาไม่ใช่ใครที่ไหน แต่เป็นสมองของมนุษย์

ศัตรูตัวฉกาจของการรักษาสภาพสมองคือ 'เวลา' เพราะเพียงไม่กี่นาทีที่หัวใจหยุดเต้น เอนไซม์จะเริ่มย่อยสลายเซลล์ประสาททันที เพื่อแก้ปัญหานี้ ทีม Nectome จึงออกแบบขั้นตอนที่ทำงานร่วมกับการทำการุณยฆาต (Physician-assisted death) โดยพวกเขาจะเข้าไปแทรกแซงภายใน 14 นาทีหลังหัวใจหยุดเต้น เริ่มจากการถ่ายเลือดออกทั้งหมด แล้วฉีดสาร Aldehyde เข้าไปเพื่อสร้างสะพานเชื่อมระดับโมเลกุล ซึ่งเปรียบเสมือนการแช่แข็งเวลาของเซลล์เอาไว้

จากนั้นทีมงานจะใส่สาร Cryoprotectants เพื่อแทนที่น้ำในเนื้อเยื่อ ป้องกันไม่ให้เกิดเกล็ดน้ำแข็งที่อาจทำลายเซลล์ระหว่างการลดอุณหภูมิ ก่อนจะนำสมองไปแช่เย็นที่ระดับ -32 องศาเซลเซียส ซึ่งสารเคลือบจะเปลี่ยนสภาพเป็นเหมือนแก้ว ช่วยรักษาสภาพโครงสร้างสมองไว้ได้แบบไม่มีวันหมดอายุ

เป้าหมายของการดองสมองสุดล้ำนี้ไม่ใช่การปลุกร่างชีวภาพให้ฟื้นคืนชีพ แต่เป็นการรักษาสภาพของ Connectome (แผนที่โครงสร้าง 3 มิติของเซลล์ประสาทและการเชื่อมต่อทั้งหมดในสมอง) ให้สมบูรณ์ที่สุด Nectome เชื่อมั่นว่าในอนาคต หากเทคโนโลยีก้าวล้ำพอ เราอาจสามารถถอดรหัสข้อมูลจากสมองเหล่านี้ แล้วสร้างจิตวิญญาณและความคิดของบุคคลนั้นขึ้นมาใหม่ ไม่ว่าจะในรูปแบบชีวภาพหรือดิจิทัลก็ตาม

แน่นอนว่าไอเดียสุดโต่งนี้ย่อมมีคนเบรก Joao Pedro de Magalhaes นักประสาทวิทยาจาก University of Birmingham มองว่ากระบวนการนี้ใช้สารเคมีที่มีพิษรุนแรงเพื่อรักษารูปทรงสมองไว้เท่านั้น ไม่มีทางที่เซลล์จะกลับมามีชีวิตได้อีก พูดง่ายๆ ว่ามันคือการทำมัมมี่เวอร์ชันไฮเทคดีๆ นี่เอง แถมต่อให้ก๊อปปี้ข้อมูลสมองไปสร้างใหม่ได้จริง สิ่งนั้นก็อาจเป็นแค่ร่างโคลนดิจิทัล ไม่ใช่ตัวตนดั้งเดิมอยู่ดี

ถึงแม้จะโดนวิจารณ์หนัก แต่ Nectome ก็เดินหน้าต่อ โดยเตรียมเชิญชวนผู้ป่วยระยะสุดท้ายให้เดินทางไปที่รัฐออริกอน (พื้นที่ที่การทำการุณยฆาตถูกกฎหมาย) เพื่อใช้เวลาช่วงสุดท้ายกับครอบครัว ก่อนจะรับยาจากแพทย์และเข้าสู่กระบวนการผ่าตัดรักษาสภาพสมองทันทีที่จากไป

งานวิจัยนี้กำลังตั้งคำถามทางปรัชญาชิ้นใหญ่ว่าท้ายที่สุดแล้ว 'ความตาย' คืออะไรกันแน่ หากวันหนึ่งความทรงจำและตัวตนของเราสามารถถูกแบ็กอัปเก็บไว้ได้เหมือนฮาร์ดดิสก์ นิยามของการสิ้นอายุขัยคงต้องถูกเขียนขึ้นมาใหม่ทั้งหมด แต่ก็นั่นแหละ ก่อนจะวาดฝันถึงการอัปโหลดจิตวิญญาณไปใช้ชีวิตอมตะในโลกอนาคต คงต้องภาวนาให้เซิร์ฟเวอร์ของบริษัทไม่โดนถอดปลั๊กไปซะก่อน!