รายงาน Stanford 2026 ชี้ AI โตไว แต่คนผวาทำลายการเลือกตั้งและความสัมพันธ์

ปัญญาประดิษฐ์หรือ AI ได้กลายเป็นเทคโนโลยีที่เข้าถึงผู้คนได้รวดเร็วกว่ายุคคอมพิวเตอร์ส่วนบุคคลและอินเทอร์เน็ตไปแล้ว โดยใช้เวลาเพียง 3 ปีในการเจาะเข้าถึงประชากรถึง 53% แต่ความเร็วระดับนี้ก็แลกมาด้วยฝันร้ายด้านความปลอดภัยที่พุ่งทะยานตามไปด้วย

รายงาน 2026 AI Index Report จากสถาบัน Institute for Human-Centered Artificial Intelligence (HAI) แห่งมหาวิทยาลัย Stanford เผยให้เห็นภาพรวมที่น่ากังวลว่า การพัฒนา AI อย่างมีความรับผิดชอบ (Responsible AI) กำลังเติบโตไม่ทันขีดความสามารถของตัวมันเอง โดยในปี 2025 มีรายงานอุบัติการณ์ความเสียหายที่เกิดจาก AI ในโลกแห่งความเป็นจริงถึง 362 ครั้ง เพิ่มขึ้นจาก 233 ครั้งในปี 2024

แม้ว่า 88% ขององค์กรและ 80% ของนักศึกษาจะยอมรับว่าใช้งาน AI เป็นประจำ แต่ความเก่งกาจของเทคโนโลยีนี้กลับมีความย้อนแย้งในตัวเองอย่างน่าประหลาดใจ:

• ทักษะการเขียนโค้ด: AI ทำคะแนนทดสอบ SWE-bench ในการแก้ปัญหา GitHub ได้เกือบ 100% ภายในเวลาแค่ปีเดียว
• การให้ข้อมูลผิดพลาด (Hallucination): ดัชนี AA-Omniscient ชี้ว่าโมเดล AI 26 รุ่น มีอัตราการมโนข้อมูลตั้งแต่ 22% ไปจนถึง 94%
• เรื่องง่ายๆ ที่ AI สอบตก: OpenAI รุ่น GPT-5.4 High อ่านนาฬิกาแบบเข็มถูกต้องเพียง 50.6% (มนุษย์ทั่วไปทำได้ 90%) ส่วนหุ่นยนต์ก็ทำงานบ้านสำเร็จเพียง 12% เท่านั้น

อีกหนึ่งประเด็นที่น่าสนใจคือมุมมองที่แตกต่างกันสุดขั้วระหว่างผู้เชี่ยวชาญกับคนทั่วไป โดยประชาชนกว่า 64% กังวลว่า AI จะแย่งงาน ในขณะที่ผู้เชี่ยวชาญมองว่า AI จะเข้ามาช่วยรับภาระงานมากกว่า แต่สิ่งที่ทั้งสองฝ่ายเห็นพ้องต้องกันโดยไม่ได้นัดหมาย คือความเชื่อที่ว่า AI จะสร้างความเสียหายต่อระบบการเลือกตั้งและความสัมพันธ์ส่วนตัวของมนุษย์

นอกจากนี้ ความเชื่อมั่นต่อผู้พัฒนาและรัฐบาลในสหรัฐฯ ก็ตกต่ำลงอย่างหนัก มีเพียง 31% เท่านั้นที่เชื่อว่ารัฐบาลจะกำกับดูแล AI ได้อย่างมีความรับผิดชอบ ซึ่งเป็นตัวเลขที่ต่ำที่สุดเมื่อเทียบกับประเทศอื่น

ในสมรภูมิระดับโลก จีนกำลังหายใจรดต้นคอสหรัฐฯ เข้ามาทุกที โมเดลระดับท็อปของสหรัฐฯ อย่าง Claude Opus 4.6 ทำคะแนนนำหน้า Dola-Seed Preview จาก ByteDance และ GLM-5.1 จาก Z.ai ไปเพียงเส้นยาแดงผ่าแปด แม้ว่าสหรัฐฯ จะทุ่มเม็ดเงินลงทุนในปี 2025 ไปถึง US$285.9 billion (≈ 8.97 ล้านล้านบาท) ซึ่งมากกว่าจีนที่ลงทุนเพียง US$12.4 billion (≈ 3.89 แสนล้านบาท) ถึง 23 เท่า (แปลงโดยใช้อัตราแลกเปลี่ยน 31.40 บาทต่อดอลลาร์สหรัฐ) แต่สหรัฐฯ กลับกำลังเผชิญปัญหาสมองไหล โดยจำนวนนักวิจัย AI ที่ย้ายเข้าสหรัฐฯ ลดลงถึง 89% ตั้งแต่ปี 2017

ดูเหมือนว่าโลกกำลังทุ่มเงินมหาศาลเพื่อสร้างเทคโนโลยีที่เขียนโค้ดระดับเทพได้ในพริบตา แต่กลับยังไม่สามารถไว้ใจให้มันอ่านนาฬิกาแขวนผนัง หรือล้างจานที่บ้านโดยไม่ทำจานแตกได้เลย