งานวิจัยชี้ AI อ่าน "โหงวเฮ้ง" จากรูปถ่าย ทำนายเงินเดือนและอนาคตการงานได้แม่นยำ

แค่รูปถ่ายใบเดียว AI ก็อาจรู้อนาคตการงานของคุณได้ งานวิจัยล่าสุดจากกลุ่มนักวิชาการในสหรัฐฯ เปิดเผยข้อมูลที่น่าตกใจว่า อัลกอริทึมปัญญาประดิษฐ์สามารถวิเคราะห์ "บุคลิกภาพ" จากใบหน้าในรูปถ่าย เพื่อนำไปทำนายระดับเงินเดือนและโอกาสเติบโตในหน้าที่การงานได้อย่างแม่นยำ ซึ่งสะท้อนถึงความสามารถของ AI ที่ก้าวล้ำจนน่ากังวล

ทีมวิจัยได้ทำการทดสอบโดยใช้ AI วิเคราะห์รูปโปรไฟล์บน LinkedIn ของผู้จบการศึกษาปริญญาโทบริหารธุรกิจ (MBA) จำนวนกว่า 96,000 คน เพื่อประเมินบุคลิกภาพตามหลัก Big Five (เช่น ความเปิดเผย, ความรับผิดชอบ, ความมั่นคงทางอารมณ์) ผลลัพธ์ที่ได้พบว่า ข้อมูลบุคลิกภาพที่ AI อ่านได้จากใบหน้านั้น มีความสัมพันธ์โดยตรงกับรายได้เริ่มต้น เส้นทางการขึ้นเงินเดือน และตำแหน่งงานที่บุคคลนั้นได้รับจริงในตลาดแรงงาน

อย่างไรก็ตาม Marina Niessner ศาสตราจารย์จาก Indiana University หนึ่งในผู้ร่วมวิจัยย้ำเตือนว่า "ไม่แนะนำให้บริษัทใช้วิธีนี้" เนื่องจากถือเป็นการเลือกปฏิบัติ (Discrimination) รูปแบบหนึ่ง แต่สาเหตุที่ต้องทำวิจัยชิ้นนี้ขึ้นมา เพราะในปัจจุบันเริ่มมีบริษัทจัดหางานและธนาคารบางแห่ง นำเทคโนโลยี AI มาวิเคราะห์บุคลิกภาพผู้สมัครผ่านวิดีโอสัมภาษณ์กันแล้ว จึงจำเป็นต้องมีการศึกษาทางวิชาการเพื่อรองรับการออกกฎหมายควบคุมในอนาคต

ประเด็นที่น่าจับตามองคือ อัลกอริทึมลักษณะนี้เคยถูกวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นเหมือน "การดูโหงวเฮ้งยุคดิจิทัล" หรือวิทยาศาสตร์ลวงโลก (Pseudoscience) แต่การที่มันสามารถทำนายผลลัพธ์ทางเศรษฐกิจได้จริง อาจสะท้อนให้เห็นความจริงที่น่าเจ็บปวดว่า มนุษย์หรือฝ่ายบุคคล (HR) เอง ก็อาจจะมีอคติในการตัดสินคนจากหน้าตาโดยไม่รู้ตัว และ AI เพียงแค่จับแพทเทิร์นนั้นออกมาได้เท่านั้น