ผลวิจัยชี้ เซลล์หัวใจมนุษย์งอกใหม่ได้เองหลังภาวะหัวใจวาย

เป็นความเชื่อที่มีมานานในวงการแพทย์ว่า "หัวใจ" คือหนึ่งในอวัยวะที่ซ่อมแซมตัวเองได้แย่ที่สุดเมื่อเทียบกับเนื้อเยื่ออื่น ๆ ในร่างกาย ปกติแล้วเมื่อเกิดภาวะหัวใจวายจากการขาดออกซิเจน เซลล์หัวใจจะตายลงและร่างกายจะซ่อมแซมส่วนที่เสียหายด้วยการสร้างพังผืด (Scar Tissue) ขึ้นมาทดแทน ซึ่งเจ้าพังผืดนี้มีความแข็ง ไม่ยืดหยุ่น และที่สำคัญคือมัน "เต้น" ไม่ได้ ทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของหัวใจลดลงและนำไปสู่ภาวะหัวใจล้มเหลวในที่สุด แต่ล่าสุดนักวิทยาศาสตร์จากออสเตรเลียได้ค้นพบความจริงอีกด้านที่อาจเปลี่ยนหน้าประวัติศาสตร์การรักษาโรคหัวใจ

Robert Hume แพทย์โรคหัวใจจาก University of Sydney และทีมวิจัย ได้ทำการศึกษาเนื้อเยื่อหัวใจมนุษย์ที่ยังมีชีวิตจากผู้บริจาคที่มีภาวะสมองตาย รวมถึงตัวอย่างเนื้อเยื่อจากผู้ป่วยที่เข้ารับการผ่าตัดบายพาส ผลการศึกษาพบว่า Cardiomyocytes หรือเซลล์กล้ามเนื้อหัวใจ มีการแบ่งตัวและพยายามซ่อมแซมตัวเองหลังจากเกิดภาวะหัวใจวาย ซึ่งเป็นกระบวนการที่คล้ายกับกลไกที่พบในหนูทดลอง ที่มักจะโชคดีกว่ามนุษย์ตรงที่หัวใจของพวกมันมีความสามารถในการงอกใหม่ได้ดีกว่ามาก

ทีมวิจัยได้ทำการถอดรหัส RNA และศึกษาโปรตีนอย่างละเอียด จนพบว่าสภาพแวดล้อมที่ขาดเลือด (Blood-deprived environment) กลับกลายเป็นปัจจัยที่ไปกระตุ้นให้เกิดการแบ่งตัวของเซลล์ ซึ่งเป็นกลไกตามธรรมชาติที่ซ่อนอยู่ อย่างไรก็ตาม Robert Hume ระบุว่าแม้การค้นพบว่าเซลล์หัวใจงอกใหม่ได้จะเป็นเรื่องน่าตื่นเต้น แต่ลำพังความสามารถตามธรรมชาตินี้ยัง "ไม่เพียงพอ" ที่จะป้องกันผลกระทบอันรุนแรงจากอาการหัวใจวายได้ทั้งหมด แผลเป็นที่เกิดขึ้นก็ยังคงอยู่

เป้าหมายสำคัญของงานวิจัยชิ้นนี้ซึ่งตีพิมพ์ในวารสาร Circulation Research จึงเป็นการปูทางไปสู่การพัฒนาการบำบัดรูปแบบใหม่ ที่จะช่วย "ขยาย" หรือเร่งความสามารถในการซ่อมแซมตัวเองตามธรรมชาตินี้ ให้มีประสิทธิภาพมากพอที่จะกู้คืนหัวใจที่เสียหายได้จริง ๆ ในอนาคต นับว่าเป็นแสงสว่างที่ปลายอุโมงค์สำหรับโรคที่เป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้น ๆ ของโลก แต่ในระหว่างที่รอยาเทพนี้พัฒนาเสร็จ ก็รักษาสุขภาพกันไปก่อน อย่าเพิ่งชะล่าใจคิดว่าหัวใจจะงอกใหม่ได้ง่ายเหมือนหางจิ้งจก