ฝนดาวตก Leonid เช้า 18 พ.ย. คาดเห็นราว 15 ดวงต่อชั่วโมง ห่างไกลปี 1966 ที่ 144,000

ฝนดาวตก Leonid ปี 2026 คาดว่าจะอ่อน เห็นได้มากสุดราว 10-15 ดวงต่อชั่วโมงในที่มืด ช่วงดูในไทยคือหลังเที่ยงคืนวันที่ 17 ถึงก่อนรุ่งเช้าวันที่ 18 พ.ย. ครบรอบ 60 ปีพายุดาวตกปี 1966 ที่นับได้ 144,000 ดวงต่อชั่วโมง
ฝนดาวตก Leonid ปี 2026 คาดว่าจะมีกิจกรรมต่ำ โดยภายใต้สภาพการสังเกตที่เหมาะสมอาจเห็นได้ราว 10-15 ดวงต่อชั่วโมงเป็นอย่างมาก และมีแนวโน้มว่าจะน้อยกว่านั้น ขณะที่เมื่อ 60 ปีก่อนในปี 1966 ฝนดาวตกชุดนี้เคยสร้างพายุดาวตก (meteor storm) ที่ถือเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ที่น่าตื่นตาที่สุดเท่าที่มีบันทึก Joe Rao คอลัมนิสต์ด้านการดูท้องฟ้าของ Space.com รายงานว่าอาจมีช่วงเวลายาวที่ไม่เห็น Leonid เลยสักดวง
ฝนดาวตก Leonid ตั้งชื่อตามกลุ่มดาวสิงโต (Leo) ซึ่งเป็นตำแหน่งที่ดาวตกดูเหมือนพุ่งออกมา เกิดจากเศษฝุ่นของดาวหาง Tempel-Tuttle ซึ่งผ่านระบบสุริยะชั้นในทุก 33⅓ ปี และทิ้งเศษฝุ่นเป็นสายไว้ตามทางโคจร โอกาสเกิดพายุดาวตกมีขึ้นเมื่อโลกผ่านสายฝุ่นที่ดาวหางปล่อยไว้ไม่นานนัก ดาวหางผ่านใกล้ดวงอาทิตย์ครั้งล่าสุดในปี 1998 จึงเกิดฝนดาวตกที่เด่นชัดในปี 1999, 2001 และ 2002 ก่อนที่จำนวนจะลดลง
สำหรับปีนี้ ดาวหางอยู่ห่างดวงอาทิตย์ราว 1.11 พันล้านไมล์ (1.79 พันล้านกิโลเมตร) ซึ่งไกลกว่าวงโคจรของดาวเสาร์ ตำแหน่งที่โลกผ่านจึงมีเพียงอนุภาคกระจัดกระจายที่คาดว่าหลุดจากนิวเคลียสของดาวหางเมื่อหนึ่งถึงสองพันปีก่อน
ช่วงเวลาสูงสุดมีการคาดการณ์แตกต่างกันเล็กน้อย
- International Meteor Organization: 23:45 UTC วันที่ 17 พ.ย. (06:45 น. วันที่ 18 พ.ย. ตามเวลาไทย) ราว 15 ดวงต่อชั่วโมงในสภาพที่เหมาะสม
- Margaret Campbell-Brown และ Peter Brown ผู้เชี่ยวชาญของ Royal Astronomical Society of Canada: 00:00 UTC วันที่ 18 พ.ย. (07:00 น. ตามเวลาไทย)
- Mikhail Maslov ผู้เชี่ยวชาญชาวรัสเซีย: 16:00 UTC วันที่ 17 พ.ย. (23:00 น. ตามเวลาไทย)
นอกจากนี้ มีการคาดการณ์ว่าจะมีการเข้าใกล้สายเศษฝุ่นเก่าที่อ่อนกว่าอีกหลายครั้งระหว่างวันที่ 17-19 พ.ย. แต่ไม่คาดว่าจะเกิดพายุดาวตก ส่วนดวงจันทร์อยู่ในช่วงข้างขึ้นครึ่งดวง (first quarter) Space.com ระบุว่าจะตกก่อน 23:00 น. ตามเวลาท้องถิ่น (สหรัฐฯ) ในคืนวันจันทร์ ทำให้ท้องฟ้าช่วงหลังเที่ยงคืนมืด ไม่มีแสงจันทร์รบกวน
ช่วงเวลาที่เหมาะที่สุดคือหลังเที่ยงคืน เมื่อกลุ่มดาวสิงโตเริ่มขึ้นมาให้เห็นเต็มที่ และเมื่อใกล้รุ่งราว 5 นาฬิกา รูปเคียว (The Sickle) ของกลุ่มดาวจะสูงขึ้นจากขอบฟ้าตะวันออกเฉียงใต้เกินสองในสามของระยะไปยังจุดเหนือศีรษะ แสงรบกวนในพื้นที่หรือสิ่งกีดขวางอย่างต้นไม้สูงและอาคารจะลดโอกาสเห็นดาวตก Leonid พุ่งชนชั้นบรรยากาศเกือบประสานงา ด้วยความเร็วสูงสุด 45 ไมล์ (72 กิโลเมตร) ต่อวินาที จึงมักเกิดดาวตกสว่างที่ทิ้งทางยาว แต่ปีนี้ลูกไฟดาวตกที่สว่างเด่นคาดว่าจะมีน้อยมาก หรืออาจไม่มีเลย
ดูจากประเทศไทย
ช่วงเวลาสูงสุดตามการคาดการณ์ของ IMO และ RASC ตรงกับเช้าวันพุธที่ 18 พ.ย. ตามเวลาไทยซึ่งฟ้าสว่างแล้ว ผู้ที่อยู่ในไทยจึงควรดูในคืนวันอังคารที่ 17 ต่อเช้าวันพุธที่ 18 พ.ย. ตั้งแต่หลังเที่ยงคืนจนก่อนฟ้าสาง เมื่อกลุ่มดาวสิงโตขึ้นสูงทางทิศตะวันออก ดาวตกอาจปรากฏได้ทั่วท้องฟ้า ไม่จำเป็นต้องมองที่กลุ่มดาวสิงโต ด้วยอัตราที่คาดไว้ราว 10-15 ดวงต่อชั่วโมงในที่มืดสนิท ในเมืองที่มีแสงไฟอาจเห็นเพียงไม่กี่ดวง ควรหาที่มืดห่างจากแสงไฟ และให้สายตาปรับกับความมืดราว 20-30 นาที
ย้อนไปในปี 1966 Kenneth L. Franklin หัวหน้านักวิทยาศาสตร์ของ Hayden Planetarium ในนิวยอร์ก ตรวจสอบวงโคจรของ Tempel-Tuttle และระบุว่าตำแหน่งของดาวหางใกล้เคียงกับปี 1833 จึงอาจเกิดฝนดาวตกรุนแรงได้อีก มีการจัดงาน "meteor party" ที่ Central Park มีผู้มาร่วม 10,000 คน แต่ท้องฟ้าปิดด้วยเมฆ ขณะที่ทั่วภาคกลางและตะวันตกของสหรัฐฯ ซึ่งท้องฟ้าส่วนใหญ่แจ่มใส ผู้สังเกตการณ์จำนวนมากบรรยายว่าดาวตกมี "มากเกินกว่าจะนับได้" และที่หอดูดาว Kitt Peak ในรัฐแอริโซนา นักดาราศาสตร์สมัครเล่น 13 คนนับได้ 40 ดวงต่อวินาที หรือ 144,000 ดวงต่อชั่วโมง
สำหรับอนาคต Jeremie Vaubaillon ผู้เชี่ยวชาญด้านดาวตกชาวฝรั่งเศส และผู้ร่วมงานอีกสองคน เผยแพร่งานวิจัยในวารสาร Astronomy & Astrophysics เมื่อปี 2005 เพื่อคาดการณ์กิจกรรมของ Leonid จนถึงปี 2100 โดยในปี 2029 ดาวพฤหัสบดีคาดว่าจะเปลี่ยนเส้นทางของดาวหาง Tempel-Tuttle ทำให้แทบเป็นไปไม่ได้ที่จะเห็นพายุ Leonid ระดับปี 1966 ซ้ำอีกจนถึงช่วงต้นศตวรรษที่ 22 อย่างไรก็ตาม Vaubaillon คาดว่าจะเกิด Leonid ระดับสูงอีกครั้งในปี 2034 ซึ่งอัตราอาจสูงถึง 2,000 ดวงต่อชั่วโมง
ที่มา: Space.com (Joe Rao)
ความเห็น (0)
เข้าสู่ระบบเพื่อแสดงความเห็น
เข้าสู่ระบบยังไม่มีความเห็น
เป็นคนแรกที่แสดงความเห็นในบทความนี้