งานเข้า! EU สั่ง TikTok รื้ออัลกอริทึมด่วน ชี้เสพติดเกินไปเสี่ยงโดนปรับยับ

ใครที่ไถ TikTok แล้วเงยหน้ามาอีกทีผ่านไป 2 ชั่วโมงยกมือขึ้น! ล่าสุด European Commission (คณะกรรมาธิการยุโรป) ออกมาฟาดแรงว่าอัลกอริทึม "For You" ของ TikTok นั้นถูกออกแบบมาให้ "เสพติด" (Addictive by Design) ซึ่งผิดกฎหมาย Digital Services Act (DSA) เต็ม ๆ โดยระบุว่าระบบแนะนำคอนเทนต์ที่เก่งเกินไปนี้กำลังล่อลวงผู้ใช้ให้ติดอยู่ในวงจรการเลื่อนหน้าจอที่ไม่มีวันจบสิ้น

ประเด็นหลักที่ EU เพ่งเล็งคือฟีเจอร์ดูดวิญญาณอย่าง Infinite Scroll (เลื่อนไม่สิ้นสุด), Autoplay และระบบแจ้งเตือนที่ขยันเด้งเหลือเกิน สิ่งเหล่านี้สร้างพฤติกรรมย้ำคิดย้ำทำ (Compulsive Behavior) ที่ส่งผลเสียต่อสุขภาพจิต โดยเฉพาะในเด็กและเยาวชน ถ้า TikTok ไม่ยอมแก้เกมนี้ อาจโดนปรับหนักถึง 6% ของรายได้ทั่วโลกเลยทีเดียว ซึ่งก่อนหน้านี้ TikTok ก็พยายามแก้ภาพลักษณ์ด้วยการ เพิ่มฟีเจอร์ Digital Well-being แจกเหรียญรางวัลถ้าเล่นน้อยลง มาแล้ว แต่ดูเหมือนทาง EU จะยังไม่ปลื้มเท่าไรนัก

ฝั่ง TikTok ก็ไม่ได้นิ่งนอนใจ ออกมาโต้กลับทันควันว่าข้อกล่าวหานี้ "ผิดมหันต์" และภาพลักษณ์ที่ EU วาดไว้นั้นไม่จริงเลย พร้อมประกาศสู้ยิบตาเพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ แต่สถานการณ์ของ TikTok ตอนนี้เรียกว่า "ศึกรอบด้าน" เพราะในฝั่งสหรัฐฯ เองก็เพิ่งจะมีการ ตั้งบริษัทใหม่เพื่อรื้ออัลกอริทึม หนีการแบนไปหมาด ๆ ทำให้หลายคนจับตามองว่าโมเดลธุรกิจของแอปฯ จีนเจ้านี้จะไปต่อทางไหน

ผู้เชี่ยวชาญมองว่าที่ TikTok โดนเจิมก่อนใครเพื่อน เพราะแอปฯ นี้คือต้นแบบของ "Dark Design" ที่เน้นป้อน Dopamine ให้สมองแบบรัว ๆ โดยไม่ต้องคิด ตัดสินใจ หรือหยุดพัก ซึ่งคู่แข่งอย่าง Instagram หรือ YouTube Shorts ที่ลอกการบ้านไปก็น่าจะหนาว ๆ ร้อน ๆ ตามกันไป เพราะนี่อาจเป็นจุดเริ่มต้นของการกวาดล้างดีไซน์ชวนเสพติดครั้งใหญ่ของโลกโซเชียล งานนี้ต้องรอดูกันว่าอัลกอริทึมที่ "รู้ใจเราเกินไป" จะกลายเป็นสิ่งที่ "ผิดกฎหมาย" ในที่สุดหรือไม่