Apple โชว์เหนือ! เปิดตัว Ferret-UI Lite เอไอจิ๋วคุมหน้าจอเก่งเกินตัว ไม่ง้อเน็ต

ดูเหมือนว่าสงคราม AI สาย On-device (ประมวลผลบนเครื่อง) จะเดือดขึ้นเรื่อย ๆ เมื่อทีมนักวิจัยของ Apple ได้เผยแพร่งานวิจัยชิ้นใหม่ล่าสุดเกี่ยวกับโมเดลภาษาขนาดเล็กที่มีชื่อว่า Ferret-UI Lite ซึ่งถึงแม้จะมีขนาดตัวเพียง 3 พันล้านพารามิเตอร์ (3B) แต่กลับโชว์ประสิทธิภาพได้น่าตกใจ สามารถต่อกรกับโมเดลรุ่นพี่ที่มีขนาดใหญ่กว่าถึง 24 เท่าได้แบบสมน้ำสมเนื้อ

ความเจ๋งของเจ้า Ferret-UI Lite คือการถูกออกแบบมาเพื่อแก้ปัญหาคอขวดของ AI รุ่นใหญ่ที่มักจะกินทรัพยากรเครื่องมหาศาลจนรันบนมือถือไม่ไหว ทีมวิจัย Apple เลยงัดเทคนิคเด็ดที่เรียกว่า Inference-time cropping มาใช้ อธิบายง่าย ๆ คือแทนที่จะมองหน้าจอแบบกว้าง ๆ ทีเดียว เจ้า AI ตัวนี้จะทำการ "ซูม" เข้าไปในจุดที่น่าสนใจ แล้วประมวลผลซ้ำในส่วนนั้น ทำให้มันสามารถอ่านปุ่มเล็ก ๆ หรือไอคอนจิ๋วบนหน้าจอมือถือได้แม่นยำสุด ๆ แม้สมองจะเล็กกว่าก็ตาม

นอกจากเรื่องสายตาดีแล้ว กระบวนการฝึกฝน (Training) ก็ไม่ธรรมดา เพราะ Apple ใช้ระบบสร้างข้อมูลสังเคราะห์ (Synthetic Data) โดยให้ AI หลายตัวทำงานร่วมกันเพื่อจำลองสถานการณ์การกดผิดกดถูก สร้างเป็นบทเรียนให้รุ่นน้องได้เรียนรู้ ซึ่งวิธีนี้ช่วยให้โมเดลเข้าใจความซับซ้อนของ UI ได้ดีกว่าการใช้ข้อมูลคลีน ๆ ที่มนุษย์ป้อนให้เพียงอย่างเดียว

ประเด็นที่น่าสนใจจนต้องเลิกคิ้วคือ ในงานวิจัยระบุว่าเจ้า Ferret-UI Lite ถูกทดสอบบนระบบ Android และ Web เป็นหลัก ซึ่งต่างจากรุ่นพี่ที่เน้น iOS มาตลอด (อาจเป็นเพราะชุดข้อมูลทดสอบมาตรฐานในวงการมักอยู่บนแพลตฟอร์มเหล่านี้) แต่หัวใจสำคัญคือการที่มันเป็น Agentic AI ที่ทำงานจบในเครื่องได้เลย ไม่ต้องส่งข้อมูลหน้าจอของเราขึ้น Cloud ทำให้เรื่องความเป็นส่วนตัว (Privacy) หายห่วง

ความเคลื่อนไหวนี้ถือว่าสอดคล้องกับทิศทางของโลก Tech ที่กำลังมุ่งสู่ AI ผู้ช่วยส่วนตัวที่สั่งงานแอปแทนคนได้จริง ซึ่งก่อนหน้านี้ทางฝั่งคู่แข่งอย่าง Microsoft ก็เพิ่งเปิดตัว Fara-7B โมเดลจิ๋วสั่งงานหน้าจอ ออกมาตัดหน้าไปหมาด ๆ ต้องมารอลุ้นกันว่าเทคโนโลยีเบื้องหลัง Ferret-UI Lite นี้จะถูกจับยัดลงมาใน Siri เวอร์ชันอัปเกรดเมื่อไหร่ ถ้ามาจริงเมื่อไหร่ งานนี้คนใช้นิ้วจิ้มจออาจจะกลายเป็นเรื่องล้าสมัยก็ได้ครับ