หรือเราหาเอเลี่ยนผิดวิธี? นักวิทย์ UCLA เสนอแผน 'Broadband SETI' สแกนคลื่นกว้าง

หลายสิบปีที่ผ่านมา โครงการ SETI (Search For Extraterrestrial Intelligence) พยายามดักฟังสัญญาณจากเพื่อนบ้านร่วมจักรวาล โดยพุ่งเป้าไปที่คลื่นวิทยุความถี่แคบๆ (1420 - 1662 MHz) ด้วยความเชื่อที่ว่ามันคือ 'จุดนัดพบ' ทางแม่เหล็กไฟฟ้าที่อารยธรรมก้าวหน้ามักจะใช้สื่อสารกัน อารมณ์เหมือนไปนั่งรอเพื่อนที่ร้านกาแฟร้านประจำ แต่ปัญหาคือ... รอมาตั้งนานก็ยังไม่มีใครทักมาสักที

ล่าสุด Ben Zuckerman ศาสตราจารย์ด้านฟิสิกส์และดาราศาสตร์จาก UCLA ได้ตีพิมพ์งานวิจัยใน The Astrophysical Journal เสนอไอเดียว่า เราอาจจะต้องรื้อแผนใหม่ทั้งหมดและหันมาใช้กลยุทธ์ที่เรียกว่า Broadband SETI แทนที่จะสแกนแค่คลื่นแคบๆ เราควรกวาดหาตั้งแต่คลื่นวิทยุ อินฟราเรด ไปจนถึงคลื่นแสงที่ตามองเห็น (Optical)

แนวคิดของ Zuckerman เรียบง่ายแต่เฉียบคม เขาบอกว่าถ้าสิ่งมีชีวิตทรงภูมิปัญญาจากต่างดาว (ETI) ในละแวกใกล้เคียงอยากจะผูกมิตรกับเราจริงๆ พวกเขาคงไม่ส่งสัญญาณแบบเข้ารหัสลับซับซ้อน แต่จะยิงสัญญาณแรงๆ กว้างๆ มาที่โลก ซึ่งแปลว่าเราอาจจะบังเอิญเจอสัญญาณพวกนี้ได้จากข้อมูลการสำรวจอวกาศทั่วไปที่ไม่เกี่ยวกับการล่าเอเลี่ยนเลยด้วยซ้ำ โดยเขาเสนอให้ขยายช่วงการดักฟังคลื่นวิทยุให้กว้างขึ้นเป็น 1 GHz ถึง 100 GHz ไปเลย

แต่เดี๋ยวก่อน ข่าวร้ายก็คือ จากการวิเคราะห์ข้อมูลดาวฤกษ์อายุเกิน 4.5 พันล้านปีในรัศมี 650 ปีแสงรอบโลก (ซึ่งมีอยู่ราวๆ 2 แสนดวง) ข้อมูลคลื่นวิทยุและคลื่นแสงที่มีอยู่ในปัจจุบันชี้ให้เห็นความจริงที่ค่อนข้างแทงใจดำว่า อาจจะไม่มีอารยธรรมที่พร้อมสื่อสารอยู่ใกล้เราเลยแม้แต่ดวงเดียว หรือพูดง่ายๆ คือแถวนี้ไม่มีใครคบ

ถึงอย่างนั้นก็อย่าเพิ่งหมดหวัง เพราะยังมี 'พื้นที่ตาบอด' ที่เรายังไม่ได้สำรวจอย่างจริงจัง นั่นคือ คลื่นอินฟราเรด (Infrared) Zuckerman มองว่าคลื่นแสงปกติน่าจะถูกตัดทิ้งไปได้เลย เพราะถ้ามีคนยิงเลเซอร์ใส่เรา นักดาราศาสตร์คงสังเกตเห็นไปนานแล้ว แต่สำหรับอินฟราเรดยังถือเป็นดินแดนลี้ลับที่ข้อมูลยังน้อยมากสำหรับการค้นหาแบบ SETI

ปัญหาเดียวของการตามหาความจริงในคลื่นอินฟราเรดคือ ชั้นบรรยากาศโลกมันบังอยู่ ทำให้เราต้องพึ่งพากล้องโทรทรรศน์อวกาศเพื่อสแกนหาความถี่นี้อย่างละเอียด ซึ่งก็ยังไม่มีใครตอบได้ว่ามนุษยชาติจะมีดาวเทียมที่สเปคตรงใจพร้อมใช้งานได้เมื่อไหร่ สรุปแล้วจักรวาลอาจจะไม่ได้เงียบเหงาเกินไปนัก เพียงแต่เพื่อนบ้านอาจจะกำลังส่งสัญญาณผ่าน Wi-Fi 6 ในขณะที่เรายังนั่งหมุนเสาหนวดกุ้งหาช่องสัญญาณอยู่ก็เป็นได้